Hazırlık Skoru (AI Shelf Score) — metodoloji v2.0.0
Bu dosya versiyonlanır. Ağırlıklar veya kontroller değişirsesurumartırılır; eski skorlaraudits.rubrik_versiyonalanından ayırt edilebilir ve silinmez. Kod:audit/skor.mjs.
Neyi ölçüyor — ve neyi ÖLÇMÜYOR
AI asistanlarının (ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude) bir siteyi okuyabilme ve ürünlerini anlayabilme kapasitesini. Bu bir SEO skoru değildir: arama motorları JavaScript çalıştırır, AI botlarının çoğu çalıştırmaz.
Bu skor bir TEŞHİSTİR, bir sonuç değil. Neyi düzeltmen gerektiğini söyler; düzeltmenin AI cevaplarında görünürlüğünü artırıp artırmadığını söylemez. Üç metrik ayrı yaşar:
| Metrik | Ne işe yarar | Kaynağı |
|---|---|---|
| Hazırlık Skoru | Teşhis: neyi düzelteceksin | Bu rubrik |
| Görünürlük Payı | Deneyin tek birincil çıktısı | Motorların cevapları (shelf_daily) |
| Gelir | Nihai ölçü | Attribution |
Hazırlık Skoru bir deneyin çıktısı olamaz ve şema düzeyinde de olamıyor: experiments.metrik yalnız gorunurluk_payi veya gelir değerini kabul eder. Sebebi basit — kataloğu kendi rubriğimize göre değiştirip sonucu yine kendi rubriğimizle ölçersek, ölçtüğümüz şey müşterinin görünürlüğü değil, kendi kuralımıza uyum derecemiz olur.
Rubrik yeniden ağırlıklandırma taahhüdü
v3 (Görev 30-C2): Dükkan-içi hijyen 15→10 düştü, bot erişimi 35→40 çıktı; dükkan dışı sinyaller ölçülemediği için puana girmez, "ölçülmedi" sütunu olarak raporda görünür. Eski skorlar audits.rubrik_versiyon ile v2/v1 etiketli kalır.
Aşağıdaki ağırlıklar bugün yargıyla konuldu, ölçümle değil. Deney kanıtı biriktikçe (Etki Kütüphanesi'nde kanıtlı satırlar oluştukça) rubrik gözlenen etkiyle yeniden ağırlıklandırılacaktır. Yeni sürüm çıktığında eski skorlar silinmez, rubrik_versiyon etiketiyle durur ve ekranda "rubrik güncellendi" notu görünür.
Ağırlıklar
| Bölüm | Puan | Neden bu ağırlık |
|---|---|---|
| AI bot erişimi | 40 | Bot giremezse diğer her şey anlamsız. Arama-yüzeyi botu sayfayı okuyamıyorsa marka o cevaplarda görünemez — en belirleyici katman (v3'te 35→40). |
| Yapılandırılmış veri | 30 | Ürün adı, fiyat, stok makine tarafından okunabilir olmalı. |
| JS'siz okunabilirlik | 20 | Botlar JS çalıştırmaz; ham HTML'de görünmeyen içerik yok sayılır. |
| Hijyen | 10 | Keşfedilebilirlik: title, description, sitemap, kırık bağlantı. Dükkan-içi hijyen görünürlüğü nadiren belirler; v3'te 15→10 düştü. |
| Dükkan dışı sinyaller | — | Yorum siteleri, forumlar, basın, pazaryeri. AI önerilerini en çok besleyen budur ama tek sayfa denetimiyle ölçülemez; dış kaynak taraması gelene kadar "ölçülmedi" kalır — uydurma puan verilmez. |
Bölüm 1 — AI bot erişimi (40)
robots.txt sekiz bot için ayrı ayrı değerlendirilir. v2'de botlar eşit sayılmaz: aynı işi yapmıyorlar.
| Bot | Sağlayıcı | Sepet | İşi |
|---|---|---|---|
| OAI-SearchBot | OpenAI | arama | ChatGPT arama sonuçlarını besler |
| ChatGPT-User | OpenAI | arama | Kullanıcı bağlantıya tıklayınca sayfayı çeker |
| PerplexityBot | Perplexity | arama | Perplexity cevaplarını besler |
| Amazonbot | Amazon | arama | Alexa ve Rufus'u besler |
| GPTBot | OpenAI | eğitim | ChatGPT'nin eğitim taraması |
| ClaudeBot | Anthropic | eğitim | Claude'un tarama botu |
| meta-externalagent | Meta | eğitim | Meta AI'yi besler |
| Google-Extended | *bilgi* | Gemini eğitim izni — AI Overviews'da görünmeyi kontrol etmez |
Puan = (arama sepeti izin oranı × 0,8 + eğitim sepeti izin oranı × 0,2) × 35.
Neden: eğitim botunu engellemek bugünkü görünürlüğünü düşürmez — bu bir içerik tercihidir ve geçerli bir karardır. Arama-yüzeyi botunu engellemek ise o cevaplarda hiç görünmemek demektir. v1 ikisini aynı sayıyordu ve bu, doğru kararı vermiş bir siteyi haksız yere cezalandırıyordu.
Google-Extended puana girmez. Bu bot içeriğin Gemini eğitiminde kullanılıp kullanılmayacağını belirler; AI Overviews'da görünmeyi kontrol etmez. Kapalı olması görünürlüğü düşürmez, o yüzden skoru da düşürmez — yalnız bilgilendirici bir satır olarak yazılır.
`llms.txt` puandan çıkarıldı. Hiçbir motorun onu okuduğunu ölçmedik. Ölçülmemiş bir şey için puan düşürmek, kanıt satan bir üründe kendi kuralımızı çiğnemek olurdu. Deneysel öneri olarak duruyor, ağırlığı 0.
Kural çözümü standart robots semantiğiyle yapılır: bota özel grup varsa * grubu yok sayılır; en uzun eşleşen kural kazanır; eşitlikte Allow önceliklidir. * joker ve $ satır sonu desteklenir.
Bölüm 2 — Yapılandırılmış veri (30)
- Ürün sayfasında geçerli
ProductJSON-LD: 18 puan (eksik alan varsa 8,1) - Aranan alanlar:
name,offers.price,offers.priceCurrency,offers.availability - Ana sayfada
Organization: 4 ·WebSite: 3 ·BreadcrumbList: 3 - Ayrıştırılamayan (bozuk) JSON-LD bloğu: −4
Ürün sayfası sitemap'ten, o yoksa ana sayfadaki ürün bağlantısından, o da yoksa ana sayfa JSON-LD'sinden bulunur. Hiçbiri yoksa bölüm puanlanmaz ve bu durum bulgu olarak yazılır — tahmin yürütülmez.
Bölüm 3 — JS'siz okunabilirlik (20)
Ham HTML üzerinde ölçülür, tarayıcı çalıştırılmaz.
- Ham HTML'de 120 kelimeden az metin + 4'ten fazla script = "boş kabuk": −12
h1yok: −4- Ürün sayfasında fiyat ham HTML'de görünmüyor: −6
Bölüm 4 — Hijyen (15)
titleyok: −4 ·meta descriptionyok: −3 ·sitemap.xmlyok: −4- Kırık bağlantı: her biri −1, en fazla −4 (en fazla 8 iç bağlantı örneklenir)
Görünürlük eki
Skora dahil değildir. Alan adından çıkarılan marka adı mentions tablosunda aranır. Kayıt varsa görülme oranı ve motor kırılımı gösterilir; yoksa "henüz kategori panelimizde değil" yazılır. Ölçülmemiş marka hakkında sayı üretilmez.
Sınırlar
- Tek ana sayfa + tek ürün sayfası incelenir; site geneli taranmaz.
robots.txtbeyandır: bir botun kurala uyduğunu garanti etmez.- 90 saniyelik bütçe dolarsa hijyen kontrolü atlanır ve sonuçta belirtilir.
- Aynı alan adı 24 saat önbelleğe alınır.
Değişiklik günlüğü
- 1.0.0 (2026-08-28) — ilk sürüm.